Een kind met autisme ondersteunen begint thuis. Daar voelt je kind zich veilig. Daar leert het ook hoe de wereld in elkaar zit. Toch weten veel ouders niet goed waar ze moeten beginnen. Wat helpt wel, en wat juist niet? In dit artikel delen we praktische handvatten om een kind met autisme thuis te ondersteunen, zonder dat het huishouden op zijn kop gaat.
Begin met begrijpen hoe jouw kind de wereld ervaart
Elk kind met een autismespectrumstoornis (ASS) is anders. Het ene kind raakt snel overprikkeld door geluid. Het andere vindt veranderingen in de dagindeling lastig. Daarom is observeren de eerste stap. Let op wanneer je kind onrustig wordt. Kijk ook wanneer het juist ontspant.
Schrijf die momenten eventueel op. Na een paar weken zie je patronen. Bovendien kun je die informatie delen met de leerkracht, de huisarts of een gedragsdeskundige. Zo sta je samen sterker. Je kind hoeft niet te veranderen. De omgeving mag zich juist aanpassen.
Ga ook in gesprek met je kind zelf, als dat past bij zijn of haar leeftijd. Vraag wat prettig is en wat lastig. Soms weet een kind precies wat het nodig heeft. Neem die antwoorden serieus. Zo voelt je kind zich betrokken bij de aanpak.
Zorg voor voorspelbaarheid en rust in huis
Veel kinderen met autisme zijn gebaat bij structuur. Een vaste volgorde van ochtend- en avondroutines geeft houvast. Een dagplanning met pictogrammen of foto’s maakt zichtbaar wat er gaat gebeuren. Kondig veranderingen daarom zo vroeg mogelijk aan. Geef je kind de tijd om te wennen.
Ook de inrichting van het huis maakt verschil. Een rustige plek om bij te komen kan veel spanning wegnemen. Denk aan een hoekje met zacht licht en weinig geluid. Je kind kiest zelf wanneer het daar naartoe gaat. Dat geeft een gevoel van controle.
Let ook op prikkels. Fel licht, harde muziek of een drukke keuken kunnen veel energie kosten. Probeer waar mogelijk de prikkels te verminderen. Een koptelefoon met ruisonderdrukking kan helpen. Zo houdt je kind meer energie over voor school en spel.
Praat in duidelijke taal en geef ruimte aan gevoelens
Figuurlijke taal en grapjes kunnen verwarrend zijn. Zeg dus wat je bedoelt. Houd je zinnen kort en concreet. Een opdracht in kleine stappen werkt vaak beter dan één lange instructie. Controleer rustig of je kind je begrepen heeft.
Gevoelens zijn soms moeilijk te benoemen. Help je kind daarbij. Je kunt samen kaartjes met emoties gebruiken of er rustig over praten na een lastige dag. Heb geduld en oordeel niet. Een kind dat zich begrepen voelt, durft meer te delen.
Gebruik de interesses van je kind als startpunt. Veel kinderen met autisme hebben een bijzondere passie, bijvoorbeeld voor treinen, dieren of tekenen. Zulke interesses zijn niet alleen leuk. Ze geven ook zelfvertrouwen. Bovendien zijn ze een mooie ingang om samen iets te doen of nieuwe vaardigheden te oefenen.
Zorg ook goed voor jezelf als ouder
Wie een kind met autisme opvoedt, draagt veel. Het is daarom niet egoïstisch om hulp te zoeken. Praat met andere ouders, vraag familie om af en toe over te nemen of zoek professionele begeleiding. Een uitgeruste ouder kan zijn kind beter steunen.
Herkenning helpt bovendien enorm. Dat merk je bij het lezen van persoonlijke verhalen van andere ouders. In ‘Ik wens iedereen een Duuk’ vertelt Debby van der Zande open over het leven met haar zoon Duuk, die opgroeit met een autismespectrumstoornis. Het is een persoonlijk ervaringsverhaal, geen handleiding. Juist daardoor voelen veel lezers zich gezien. Meer over het boek lees je op onze pagina over het boek over autisme.
Wees daarnaast realistisch over wat een dag aankan. Soms is een rustige middag na school belangrijker dan een extra afspraak. Dat is geen falen. Het is een bewuste keuze voor het welzijn van je kind en van je gezin. Overleg bij twijfel met een professional die je kind kent.
Kleine stappen, grote verschillen
Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Kies één onderwerp, zoals een vaste ochtendroutine of een rustplek. Kijk wat het oplevert. Pas het aan waar nodig. Vier ook de kleine successen. Die tellen mee.
Geen Blad voor de Mond is trots op de uitgave van dit boek. Wil je lezen hoe één gezin het dagelijks leven met autisme ervaart? Bestel nu ‘Ik wens iedereen een Duuk’ en laat je inspireren door het verhaal van Debby en Duuk.